close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • PRACA W DANII - PODSTAWOWE ZASADY

  •  

    Referat Konsularny Ambasady RP w Kopenhadze niestety nadal otrzymuje informacje o działających na duńskim rynku pracy nieuczciwych pracodawcach. Zgłoszenia dotyczyły firm zarówno duńskich jak i polskich. Najczęściej zgłaszane problemy to:

     

     

    • brak umowy o pracę

    • brak odcinków wypłat

    • nieprzestrzeganie czasu pracy

    • niewypłacanie wynagrodzenia

    • niewypłacanie wynagrodzenia w wysokości wynikającej z umowy

    • niewypłacanie pieniędzy wakacyjnych tzw. feriepenge, ukrywanie ich poboru

    • niedozwolone i niekorzystne dla pracownika zapisy w umowach o pracę

    • brak opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i podatek dochodowy

    • brak ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków

     

    Duński model rynku pracy różni się zasadniczo od systemów obowiązujących w  pozostałych krajach europejskich. Zatem nawet jeśli pracowałaś/eś już za granicą warto zapoznać się z poniższą informacją. Stanowi ona podstawowy zestaw obowiązujących praw, a także pewnego rodzaju miernik, który możesz wykorzystać w ocenie uczciwości swojego przyszłego pracodawcy.

     

    BEZPIECZNE ZATRUDNIENIE

     

     

     

    Osoby pracujące w Danii  najogólniej można podzielić na dwie główne grupy. Pierwszą stanowią pracownicy będący członkami związków zawodowych, w przypadku których zasady pracy m.in. wysokość wynagrodzenia, wymiar czasu pracy, minimalny czas urlopu, okres wypowiedzenia, kwestie związane z rozwiązywaniem sporów między pracownikiem a pracodawcą  regulują układy zbiorowe jakie zostały zwarte między związkami pracowników a pracodawców danego sektora gospodarki.  Jeśli chcesz zapoznać się z zasadami działania związków zawodowych w Danii możesz skorzystać z polskojęzycznej strony: http://www.workinfo.dk . Pamiętaj, jednak, że nie wszystkie firmy są objęte układami zbiorowymi pracy.


    Drugą grupę stanowią osoby, które nie należą do związków zawodowych, a pozostają w stosunku pracy. Dla tych pracowników, w odróżnieniu od powyżej opisanej grupy, podstawowymi dokumentami regulującymi zakres stosunku pracy oraz obowiązki i prawa pracowników i pracodawców są: podpisana umowa o pracę oraz ogólnie obowiązujące przepisy prawa duńskiego.  W Danii nie ma jednego aktu prawnego w postaci kodeksu pracy, który regulowałby zasady między pracodawcami i pracownikami wyznaczał minimalną płacę czy stawkę godzinową. Nie ma także jednej instytucji, która w imieniu pracowników niezrzeszonych w związkach mogłaby działać w ochronie interesów pracownika i interweniować w przypadku nieprzestrzegania przez pracodawcę zasad wynikających z umowy o pracę. Informujemy, że konsul nie jest także takim organem. Konsul nie może ingerować w konflikty dotyczące nie wywiązywania się ze zobowiązań jednej ze stron wynikających z zawartych przez nie umów cywilnoprawnych (m.in. stosunek pracy, usługi turystyczne itp.).

     

     

    Istnieją też takie grupy zawodów, których wykonywanie objęte jest odrębnymi przepisami ustaw. Dotyczy to przede urzędników, tzw. pracowników kontraktowych (osób pracujących w handlu, magazynierów, pracowników biurowych, osób zarządzających zespołami, lekarzy, pielęgniarek, pomocy lekarskiej i dentystycznej), pracowników wykonujących prace rolne oraz domowe (charakteryzujące się tym, że pracodawca w ramach wynagrodzenia zapewnia także wyżywienie i/lub zakwaterowanie).

     

     

    Spośród najważniejszych ogólnie obowiązujących regulacji dotyczących obowiązków pracodawcy i pracownika należy wymienić następujące akty prawne:

     

    1. Ustawa o zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy, której przepisy obowiązują zarówno pracodawców, jak i pracobiorców. Ustawę o zasadach bhp uzupełnia szereg rozporządzeń poszerzających i precyzujących postanowienia ogólne. 

    Czas pracy. Podstawowe zasady dotyczące czasu pracy mówią, że powinien on być zorganizowany w taki sposób, aby w każdym 24h dniu pracownik miał przynajmniej 11h zagwarantowanego odpoczynku non-stop. W 7-dniowym tygodniu pracy pracownik ma również zagwarantowane pełne 24h odpoczynku, które w miarę możliwości powinny wypadać w niedzielę. Odrębne zasady dotyczą prac rolnych, czy też prac z zakresu opieki np. pielęgniarskiej, szpitale, domy opieki.

    Ubezpieczenie. Każdy pracodawca ma obowiązek ubezpieczyć swojego pracownika od następstw nieszczęśliwych wypadków. Zapytaj się pracodawcy o swoje ubezpieczenie.

    Wypadek przy pracy. W razie wypadku przy pracy pracodawca ma obowiązek zgłosić go w instytucji o nazwie ArbejdskadestyrelsenWypadek warto zgłosić samodzielnie, również na najbliższym posterunku Policji. Niestety zdarza się tak, że nieuczciwy pracodawca nie zgłosi za Ciebie wypadku przy pracy.

     

    1. Ustawa urlopowa

    Wszystkim pracownikom przysługuje  urlop  wypoczynkowy w wymiarze  pięciu  tygodni rocznie. Wynagrodzenie za okres urlopu pracownik pobiera z kasy urlopowej. Rok urlopowy rozpoczyna się 2 maja danego roku i trwa do 1 maja roku następnego Prawo do urlopu i wynagrodzenia w czasie urlopu jest zagwarantowane  ustawowo. Wszelkie odstępstwa od tych reguł zawierane w umowach są bezprawne. Jeżeli  nie przepracowało się całego poprzedniego roku kalendarzowego nabywa się prawo do części urlopu (około 2,08 dnia urlopu za każdy przepracowany miesiąc).

     

    Pracodawca potrąca z wynagrodzenia składki, które odkładane są na konto wakacyjne (Feriekonto). Wypłata świadczenia może zostać wykonana z tego konta lub otrzymana bezpośrednio od pracodawcy, jeżeli Twój pracodawca  objęty jest niezależnym programem kart urlopowych. Po zakończeniu pracy dla pracodawcy w Danii, możesz uzyskać wypłatę całego należnego świadczenia urlopowego –jeśli nie jest to kwota większa  niż 750 DKK po opłaceniu podatku. Stanie się tak również w przypadku, gdy nie bierzesz urlopu. Masz na to 6 miesięcy od momentu opuszczenia Danii.  Pamiętaj, zapytaj pracodawcę czy odkłada za Ciebie pieniądze na Feriekonto!

     

    1. Ustawa o obowiązku pracodawcy w zakresie informowania pracowników o warunkach zatrudnienia zobowiązuje pracodawcę do wystawienia pracownikowi dokumentu zawierającego najważniejsze warunki nawiązywanego stosunku pracy. Warto skontaktować się z prawnikiem i z tłumaczem przed podpisaniem umowy tak, aby uniknąć kłopotów! Brak umowy o pracę w formie pisemnej powinien stanowić dla Ciebie pierwsze ostrzeżenie.

    Pamiętaj, że masz prawo do otrzymania kopii swojego kontraktu (ansættelseskontrakt, kontrakt) a także comiesięcznego odcinka wypłaty (lønseddel)!

     

    W przypadku każdego stosunku pracy trwającego dłużej niż miesiąc (do 30 dni) oraz średnio dłużej niż 8 godzin w tygodniu, pracodawca musi poinformować swojego pracownika o szeregu warunków podstawowych jego zatrudnienia :

     

    • nazwach (nazwiskach) i adresach pracodawcy i pracownika,

    • lokalizacji miejsca pracy oraz miejsca, w którym najczęściej wykonywana jest praca,

    • opisie pracy lub specyfikacji stanowiska lub kategorii pracy pracownika,

    • rozpoczęciu umowy o pracę,

    • oczekiwanym czasie trwania pracy - jeżeli nie jest to praca stała,

    • praw dotyczących dni wolnych od pracy lub wynagrodzenia za urlop,

    • długości okresu wypowiedzenia obowiązującej obie strony,

    • uzgodnionej płacy na początku okresu zatrudnienia oraz warunkach płatności,

    • zwykłych dziennych lub tygodniowych godzinach pracy,

    • specyfikacji układów zbiorowych regulujących dany rodzaj pracy

    • inne

     

    Zanim podpiszesz umowę o pracę zapytaj pracodawcę o to, jak będzie rozliczany Twój podatek dochodowy  oraz sprawdź jakie ubezpieczenie medyczne będzie Tobie przysługiwać.

     

    1. Ustawa o zasiłkach chorobowych i macierzyńskich określa, że przez pierwsze 3 tygodnie choroby pracownik otrzymuje zasiłek z zakładu pracy, a następnie z kasy gminy; natomiast zasiłek zw. z nieobecnością spowodowaną ciążą, porodem, adopcją itp. w całości z kasy gminy.

    2. Ustawa o równouprawnieniu płci zakazuje dyskryminacji w kwestiach zatrudnienia, urlopu macierzyńskiego i innych ze względu na płeć. Ustawa ta zawiera także postanowienia dotyczące urlopów macierzyńskich.

    3. Ustawa o równości wynagrodzenia zakazuje dyskryminacji płacowej ze względu na płeć.

    4. Ustawa o zapobieganiu dyskryminacji na rynku pracy zawiera m.in. zakaz zarówno bezpośredniej jak i pośredniej dyskryminacji ze względu na rasę, kolor skóry, przekonania
      religijne lub polityczne, orientację seksualną bądź pochodzenie narodowe, społeczne lub etniczne.

    5. Ustawa o ochronie przed zwolnieniem z powodu przynależności do stowarzyszenia (ustawa o wolności zrzeszania się) chroni pracowników przed utratą pracy z powodu
      członkostwa lub braku członkostwa w danym stowarzyszeniu.

    6. Ustawa o okresach wypowiedzenia przy zwolnieniach grupowych wynikających z ograniczenia działalności przedsiębiorstwa nakłada na przedsiębiorstwa w takich
      sytuacjach obowiązek negocjacji z pracownikami.

    7. Ustawa o klauzulach w umowach o pracę ogranicza prawo pracodawców do stosowania dodatkowych klauzul i wymaga, aby konieczne klauzule były wprowadzane w sposób
      uczciwy w stosunku do zatrudnianego pracownika. Zwarte w umowach klauzule najlepiej skonsultować z prawnikiem. Zakończenie przez pracownika

    8. Ustawa o pracy w niepełnym wymiarze chroni pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze przed dyskryminacją, polepsza warunki takiego zatrudnienia oraz umożliwia
      dobrowolne rozszerzenie zakresu stosunku pracy.

     

    CO ROBIĆ, GDY PODEJRZEWASZ, ŻE PRACODAWCA NIE PRZESTRZEGA PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH USTAW LUB ZASAD WYNIKAJĄCYCH Z UMOWY O PRACĘ


    1.  W kwestiach związanych z nieprzestrzeganiem przepisów wynikających z ustawy o BHP  takich jak czas pracy, warunki pracy, bezpieczeństwo należy zgłosić się do Duńskiego Urzędu Inspekcji Pracy - Arbejdstilisenet, który na Państwa zgłoszenie może przeprowadzić kontrolę pracodawcy. Nr telefonu Call Ceneter – 7012 1288, lub email: at@at.dk.

     

    2. W przypadku wątpliwości dotyczących odprowadzania przez pracodawcę składek na podatek dochodowy lub ubezpieczenia społeczne sprawdź swój odcinek wypłaty. Zobacz czy pobierane są składki na A-SKAT, Ferie(Penge), ATP i AM-bidrag. W razie problemów skontaktuj się z prawnikiem.

     

    3. Gdy pracodawca opóźnia się z wypłatą wynagrodzenia należy poprosić o jego wypłatę w formie pisemnej: email, list polecony. Wniosek o wypłatę wynagrodzenia należy wysłać maksymalnie do 7 dni po upłynięciu daty wypłaty wskazanej w umowie.  Przy dalszym niewypłacaniu wynagrodzenia, zerwaniu kontraktu pracy, nie wywiązywaniu się z innych zapisów umowy o pracę należy skontaktować się:

     

    • osoby będące członkami związków zawodowych – z przedstawicielem związków

    • osoby nie będące członkami związków zawodowych  - z prawnikiem, który w imieniu poszkodowanego może podjąć działania zmierzające do  uregulowania  sytuacji.

     

    Materiał przygotowano we współpracy z: Alsion Advokater I/S

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: